Hout schoonmaken doe je het beste met een licht vochtige doek en een beetje afwasmiddel in lauwwarm water. Knijp de doek of spons goed uit zodat het hout zo min mogelijk nat wordt, veeg het oppervlak schoon en droog het daarna direct af. Dat geldt voor de meeste houten oppervlakken binnenshuis, van keukenkastjes tot een houten tafel of vloer.
De aanpak hangt wel af van het soort hout en de afwerking. Onbehandeld hout verdraagt veel minder vocht dan gelakt of geolied hout. Hieronder vind je per situatie de juiste methode.
Hout schoonmaken met afwasmiddel: de basisaanpak
Voor de meeste houten meubels en oppervlakken met een laklaag of coating werkt de volgende methode goed. Doe een paar druppels afwasmiddel in een emmer met lauwwarm water. Doop een zachte vaatdoek of spons in het water en knijp hem grondig uit. Het hout mag vochtig worden, maar nooit doorweekt. Veeg daarna altijd in de richting van de houtnerf, dat voorkomt krasjes. Droog het oppervlak meteen af met een droge doek.
Gebruik geen kokend water of erg koud water. Extreme temperaturen kunnen het hout doen werken of de laklaag beschadigen. Soda of bleekwater horen ook niet op hout thuis; die tasten het oppervlak aan.
Onbehandeld en massief hout schoonmaken
Onbehandeld hout is gevoelig. Het neemt vocht op en kan daardoor zwellen, krimpen of vlekken trekken. Gebruik hier zo min mogelijk water. Stof eerst droog af met een zachte borstel of een droge doek. Is er een hardnekkige vlek, gebruik dan een nauwelijks vochtige doek en droog meteen na.
Voor onbehandeld hout binnenshuis, zoals een robuuste houten plank of een ongeolied snijblad, kun je ook een mengsel van water en witte azijn gebruiken (één deel azijn op twee delen water). Wrijf hiermee voorzichtig over de vlek en droog direct. Test dit altijd eerst op een onzichtbaar plekje.
Geolied hout schoonmaken
Geolied hout, zoals een geoliede houten vloer of een geoliede tuintafel, heeft een open structuur. Schoonmaakmiddelen met zeep kunnen de olie uit het hout trekken. Gebruik daarom bij voorkeur een speciaal reinigingsmiddel voor geoliede houten vloeren, of reinig met alleen lauwwarm water en een goed uitgewrongen dweil of doek.
Gebruik nooit een stoomreiniger op geolied hout. De hitte dringt diep in het hout en beschadigt de olielaag permanent. Na het schoonmaken is het slim om geolied hout jaarlijks opnieuw in te oliën, zodat het beschermd blijft.
Hartnäkkige vlekken op hout verwijderen
Koffie, vet of rode wijn laten soms hardnekkige vlekken achter. Hieronder staat wat je per type vlek kunt doen:
- Vette vlekken: dep de vlek zo snel mogelijk droog met keukenpapier. Wrijf daarna met een druppel afwasmiddel op een vochtige doek over de vlek. Droog direct af.
- Wijnvlekken: dep direct na het morsen met een droge doek. Bij een ingedroogde vlek werkt een mengsel van water en een klein beetje afwasmiddel goed. Wrijf nooit hard; dat drijft de vlek dieper in het hout.
- Watervlekken of witte kringen: die ontstaan door vocht onder de lak. Wrijf er voorzichtig over met een beetje niet-schurende tandpasta op een zachte doek. Droog daarna goed af.
- Schimmel op hout: meng water met een scheutje witte azijn en veeg de aangetaste plek hiermee schoon. Laat het daarna goed drogen. Bij diepe schimmel in onbehandeld hout is schuren en opnieuw behandelen soms de enige oplossing.
Wat je nooit op hout mag gebruiken
Er zijn een aantal middelen die veel schade aanrichten op hout, ook als het hout gecoat of gelakt is. Vermijd de volgende dingen:
- Schuursponsjes of schurende reinigingsmiddelen: die krassen het oppervlak.
- Bleekwater of chloorhoudende schoonmaakmiddelen: die ontkleuren het hout.
- Veel water of een natte dweil zonder uitwringen: dat veroorzaakt zwellen en vervorming.
- Alcohol of aceton: die lossen lak- en coatingslagen op.
- Stoomreiniger: de hitte en het vocht dringen diep door en richten schade aan.
Hout buitenshuis schoonmaken
Tuinhout, schuttingen en houten terrassen hebben te maken met weersinvloeden, algen en mos. Verwijder los vuil en bladeren eerst met een borstel of blower. Maak daarna een mengsel van warm water met een speciale houten terrasreiniger of een milde oplossing van groene zeep. Schroб het hout in de richting van de nerf met een stevige borstel.
Een hogedrukreiniger mag op buitenhout, maar gebruik een lage drukinstelling en houd de spuit altijd in de richting van de nerf. Te veel druk spuit de houtvezel open, waardoor het hout sneller slijt en meer vocht opneemt. Laat het hout na het schoonmaken volledig drogen voor je het behandelt met olie, beits of een andere beschermlaag.
Met de juiste aanpak en wat regelmaat houd je hout er jarenlang goed uitziend. De kern is simpel: zo min mogelijk water, altijd langs de nerf en altijd direct droogdeppen. Dan is de kans op schade en vlekken het kleinst.
