Messing schoonmaken doe je het eenvoudigst met huishoudelijke middelen zoals citroensap, zout of afwasmiddel. Deze middelen lossen de aanslag en oxidatie op het oppervlak op zonder het metaal te beschadigen. Welke methode het beste werkt, hangt af van hoe vuil of aangeslagen het messing is.
Hoe herken je echt messing?
Voordat je begint met schoonmaken, is het slim om te controleren of je echt messing in handen hebt. Houd een magneet bij het voorwerp. Trekt de magneet aan? Dan is het geen echt messing, maar een gecoat metaal (vaak zink of staal). Messing is een legering van koper en zink en niet magnetisch. Dit onderscheid is belangrijk, omdat sommige schoonmaakmethoden bij ander metaal juist schade kunnen aanrichten.
Let ook op of het messing gelakt is. Gelakt messing heeft een doorzichtige beschermlaag. Heb je die laag, gebruik dan alleen warm water met een beetje afwasmiddel. Agressievere middelen tasten de lak aan.
Methode 1: warm water en afwasmiddel
Dit is de veiligste en zachtste manier. Maak een kom met warm water aan met een paar druppels afwasmiddel. Dompel het messing erin of dep het schoon met een zachte doek. Spoel daarna goed af en droog het direct. Deze methode werkt goed bij lichte aanslag of voor regelmatig onderhoud.
Methode 2: citroensap voor lichte verkleuring
Citroensap is zwak zuur en lost de aanslag op messing op. Knijp een citroen uit en smeer het sap op het oppervlak met een zachte doek of een kwastje. Laat het een paar minuten intrekken en wrijf daarna in kleine rondjes. Spoel goed af met lauwwarm water en droog het messing direct, anders kunnen er nieuwe vlekken ontstaan.
Methode 3: citroen met zout (hardnekkige aanslag)
Snijd een citroen doormidden en strooi een theelepel grof zout op het snijvlak. Gebruik de citroen als schrobber en wrijf er direct mee over het messing. Het zuur en het schuurmiddel werken samen en pakken hardnekkige aanslag en groene vlekken (oxidatie) goed aan. Dit is een stap sterker dan puur citroensap, maar nog steeds mild genoeg voor de meeste messingvoorwerpen.
Methode 4: ketchup of tomatensaus
Dit klinkt ongebruikelijk, maar werkt goed. Tomatenproducten bevatten azijnzuur en andere zuren die oxidatie van messing oplossen. Smeer een laagje ketchup of tomatenpuree op het voorwerp, laat het 10 tot 15 minuten zitten en wrijf daarna met een zachte doek. Spoel alles goed af. Ideaal voor kleinere voorwerpen of sierstukken met veel reliëf, omdat je de saus makkelijk in richels kunt aanbrengen.
Methode 5: azijn met zout
Meng twee eetlepels witte azijn met een theelepel zout en roer dit door elkaar. Smeer het mengsel op het messing en laat het een paar minuten werken. Wrijf daarna met een zachte doek in cirkelbewegingen. Dit werkt goed op platte oppervlakken zoals messingknoppen of scharnieren. Spoel altijd grondig na, want azijnresten kunnen op den duur het metaal aantasten als je ze laat zitten.
Methode 6: commerciële messingpoets
Wil je een diepere reiniging of een glanzend eindresultaat? Dan is een speciale messingpoets (verkrijgbaar in de bouwmarkt of drogisterij) een goede optie. Volg altijd de aanwijzingen op de verpakking. Breng het middel aan met een zachte doek, wrijf in rondjes en poets daarna na met een droge doek. Let op: commerciële poets is geschikt voor ongelakt messing, niet voor gelakte exemplaren.
Veelgemaakte fouten bij het schoonmaken van messing
- Staalwol of schuursponsjes gebruiken: die krassen het oppervlak en verwijderen de glans permanent.
- Niet afdrogen na het spoelen: waterresten laten vlekken achter op messing.
- Bleekmiddel gebruiken: dat tast de legering aan en verkleurt het metaal.
- Agressieve middelen op gelakt messing: dat beschadigt de beschermlaag.
- Te lang wachten: groene oxidatie (patina) zit dieper naarmate het langer onbehandeld blijft en is moeilijker te verwijderen.
Hoe houd je messing daarna schoon?
Na het schoonmaken kun je het messing beschermen door het in te wrijven met een dunne laag olijfolie of babyolie. Dat vertraagt nieuwe oxidatie. Poets het messing vervolgens elke paar weken even na met een droge doek. Zo houdt het zijn glans langer vast en heb je de volgende keer veel minder werk.
De meeste aanslag op messing is goed te verwijderen met middelen die je waarschijnlijk al in huis hebt. Begin altijd met de mildste methode (afwasmiddel), en schakel over op iets sterkers als dat niet genoeg is. Droog het messing altijd direct en goed na: dat maakt het grootste verschil op de lange termijn.
