Een koffiezetapparaat schoonmaken doe je in twee stappen: de verwijderbare onderdelen met de hand wassen en het apparaat zelf ontkalken met een azijnoplossing of een commercieel ontkalkingsmiddel. Doe je dit regelmatig, dan smaakt je koffie beter en gaat het apparaat langer mee.
Waarom schoonmaken zo belangrijk is
In een koffiezetapparaat hoopt zich van alles op. Koffieresten laten een vettige, bittere laag achter in het filterbakje en de kan. Kalk uit het water zet zich af in de verwarmingselementen en slangen. Dat kost het apparaat vermogen, duurt langer voordat de koffie klaar is en tast de smaak aan. Een licht kalkaanslag merk je al na een paar weken, zeker als je hard leidingwater gebruikt.
Globaal zijn er twee soorten onderhoud: het dagelijkse of wekelijkse schoonmaken van de losse onderdelen, en het ontkalken van het apparaat zelf. Die laatste doe je minder vaak, maar sla je hem over, dan bouw je een probleem op dat je later veel moeite kost.
Dagelijks en wekelijks: de losse onderdelen schoonmaken
Na elk gebruik spoel je de kan en het filterbakje om met warm water. Laat koffieresten nooit opdrogen; ze zijn dan veel lastiger te verwijderen. Eén keer per week was je alle verwijderbare onderdelen grondig:
- De glazen of thermoskan: spoel met warm water en een druppel afwasmiddel. Bij hardnekkige bruine aanslag vul je de kan met warm water en een theelepel zuiveringszout, laat een uur staan en spoel daarna goed na.
- Het filterbakje of permanente filter: was onder de kraan of leg het kort in warm soeperig water. Gaatjes in een permanent filter verstop je snel met vettige koffieresten; een zachte borstel helpt.
- Het waterreservoir (als dit los zit): spoel om en laat omgekeerd drogen zodat er geen vocht blijft staan.
- Het verwarmingsplaatje: veeg na afkoelen af met een vochtige doek. Gebruik geen schuurmiddel.
Koffiezetapparaat ontkalken met azijn: stap voor stap
Ontkalken met witte azijn is goedkoop en effectief. Gebruik witte natuurazijn, geen wijnazijn of appelazijn, want die laten een geur achter. De verhouding is 50% azijn en 50% water. Vul hiermee het waterreservoir tot de maximumstand.
- Zet een lege kan of pot onder de uitloop.
- Zet het apparaat aan en laat de helft van de azijnoplossing doorlopen.
- Zet het apparaat uit en laat de rest van de vloeistof 20 tot 30 minuten in het apparaat staan. Zo krijgt het zuur de tijd om de kalk los te weken.
- Zet het apparaat weer aan en laat de rest doorlopen.
- Gooi de azijnvloeistof weg en vul het reservoir met schoon, koud water.
- Laat het apparaat minstens twee keer met alleen schoon water doorlopen. Dit spoelt de azijnsmaak en -geur volledig weg.
- Proef daarna een klein slokje heet water. Ruik of proef je nog azijn, laat dan nog een reservoir schoon water doorlopen.
Liever geen azijn? Een kant-en-klaar ontkalkingstablet of -vloeistof voor koffiezetapparaten werkt op dezelfde manier. Volg dan de doseerinstructies op de verpakking. Het voordeel is dat er geen nazomer van azijn achterblijft, het nadeel is dat het meer kost.
Hoe vaak moet je ontkalken?
Dat hangt af van hoe hard je water is en hoe vaak je koffiezet. Als vuistregel geldt: bij normaal tot hard leidingwater en dagelijks gebruik is eens per twee tot drie maanden een goed ritme. Bij zacht water kun je het wat minder vaak doen, elke vier tot zes maanden. Sommige apparaten hebben een indicatielampje dat aangeeft wanneer het tijd is; volg dat signaal dan gewoon op.
Merk je dat het apparaat langer doet over een kan koffie, dat het water nauwelijks heet meer is, of dat je een kalkaanslag ziet in de kan, dan is ontkalken al lang te laat uitgesteld.
Wat je beter kunt vermijden
Zet de glazen kan nooit in de vaatwasser tenzij de fabrikant dat expliciet toestaat. Thermoskannen horen sowieso niet in de vaatwasser. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen of schuursponsjes op het verwarmingsplaatje of de binnenkant van het waterreservoir. En laat nooit stilstaand water in het reservoir staan als je het apparaat meerdere dagen niet gebruikt. Leeg het dan altijd, zodat bacteriën en schimmel geen kans krijgen.
Met een vast ritme, een wekelijkse spoelbeurt en een ontkalking elke paar maanden, houdt je koffiezetapparaat het lang vol en zet het iedere ochtend een eerlijke kop koffie.
